Gezondheid

EMS | Equine Metabool Syndroom

Wat is het Equine Metabool Syndroom (EMS)?

EMS staat voor Equine Metabool Syndroom. Dit syndroom omschrijft het hogere risico op hoefbevangenheid bij een insuline ontregeling. Hoe dit precies ontstaat, is nog onbekend. Onderzoek naar EMS is vrij nieuw; de term werd in 2002 voor het eerst gebruikt. Er wordt nog steeds onderzoek gedaan om meer inzicht te krijgen in het syndroom. Wel is bekend dat hoefbevangenheid één van de voornaamste klinische problemen is bij paarden met EMS. Ook wordt overgewicht bij paarden vaak gerelateerd aan EMS.

Symptomen van EMS

Paarden met EMS kunnen de volgende symptomen vertonen:

  • Hoefbevangenheid, zichtbaar of sluimerend. De oorzaak kan onduidelijk zijn.
  • Verstoring van de insulinewaardes. Het lichaam reageert op de bloedsuiker(glucose) spiegel door te veel insuline te produceren of deze te lang hoog te houden.
  • Toename van vetweefsel. Dit is te herkennen op plekken zoals de staartaanzet, langs de manenkam en achter de schouder. Een gegeneraliseerde toename is over het hele lichaam te vinden.

Oorzaken van EMS

Overgewicht is een groot gezondheidsprobleem bij paarden. Het wordt ook wel gekoppeld aan EMS. Als een paard een grotere hoeveelheid vetweefsel heeft, dan kunnen er namelijk verschillende hormonen en ontstekingsmediatoren in het lichaam terechtkomen. Zo heeft overgewicht een impact op de hormoonhuishouding. Er wordt zelfs gedacht dat vet kan zorgen voor chronische ontstekingen. De stoffen die in het lichaam komen, beïnvloeden de insulinewaardes op een negatieve manier. Dat verhoogt het risico op hoefbevangenheid.

Hoe ontstaat overgewicht?

Overgewicht, of obesitas, ontstaat heel simpel gezegd door te veel voeding en te weinig beweging. Paarden worden in het voorjaar en zomer vaak zwaarder doordat ze meer gras eten. Ze bouwen vetreserves op om de winter door te komen. Echter, paarden hebben deze reserves tegenwoordig niet meer nodig omdat zij ook in de winter van voedsel worden voorzien. De reserves worden niet verbruikt en zo ontstaat er overgewicht bij het paard. Sommige rassen zijn hier gevoeliger voor. Bijvoorbeeld Shetlanders, Welsh Pony’s en andere koudbloeden zijn een risicogroep. Ook paarden die van oorsprong een sober rantsoen hadden, die weinig of geen training krijgen of die dominant zijn in de kudde, lopen een groter risico op overgewicht.

Overgewicht en EMS

Kenmerkend voor EMS is een toename van vet langs de manenkam. Het gebied wordt dan dik, hard en is moeilijk te bewegen. Dit wordt vaak gekoppeld aan insuline ontregeling. Het kan getest worden met de Cresty Neck Score. Als een paard een 3 of hoger scoort, dan bestaat de kans dat hij EMS heeft.

Testen op EMS

De verdeling van vet over het lichaam is een adequate manier om EMS vast te stellen. Testen op EMS gebeurt dan via de Body Condition Score en de Cresty Neck Score. Het is daarnaast van grote toegevoegde waarde om zoveel mogelijk informatie over het paard te hebben:

  • Hoe is het voedingspatroon?
  • Wat is het bewegingsschema?
  • Wat is de medische geschiedenis?
  • Heeft het paard overgewicht?
  • Is het paard vaker, regelmatig of continu hoefbevangen?

Soms is er sprake van een lichte of sluimerende vorm van hoefbevangenheid die niet duidelijk zichtbaar is. In dat geval kan de diagnose gemist worden. De hoeven van paarden hebben doorgaans duidelijke groeiringen als zij hoefbevangen zijn geweest. De dierenarts kan uitsluitsel geven door middel van lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en eventueel röntgenfoto’s.

Over hoefbevangenheid

Behandeling van EMS

Als er sprake is van overgewicht en EMS, dan kan het paard direct geholpen worden door het dieet aan te passen. Zodra de vetreserves afnemen, wordt de insuline beter gereguleerd en neemt het risico op hoefbevangenheid af. Ook het bewegingsschema, de huisvesting en het management van het paard moeten worden aangepakt om de effecten van EMS te minimaliseren. Afvallen moet uiteraard wel op verantwoorde wijze gebeuren. Neem hiervoor contact op met je dierenarts.

Overeenkomsten PPID EN EMS

PPID

Hoefbevangenheid

Lokale vetophoping (boven oog)

Minder gevoelig voor insuline

EMS

Hoefbevangenheid

Lokale vetophoping (schouder, staartbasis, nek)

Minder gevoelig voor insuline

Verschillen PPID EN EMS

PPID

Voornamelijk bij paarden ouder dan 15 jaar

Spierverlies

Veel drinken en plassen

Lange krullerige vacht

EMS

Voornamelijk bij paarden jonger dan 15 jaar

Geen spierverlies maar vaak overgewicht

Normaal drinken en plassen

Normale vacht

Nutraxin®

Op een verantwoorde wijze afvallen is belangrijk om insulinegevoeligheid te verbeteren en het risico op hoefbevangenheid te beperken. Een trainingsschema en rantsoen zal samengesteld moeten worden samen met de dierenarts. Nutraxin is een hulpmiddel bij het verantwoord afvallen. Nutraxin is een nieuw voedingssupplement, speciaal ontwikkeld voor paarden met EMS. Nutraxin bevat belangrijke vitaminen, mineralen, sporenelementen en aminozuren. Daarnaast bevat het kortketen fructo-oligosacchariden (scFOS) waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat het de insulinegevoeligheid van paarden met obesitas verbetert. Dit beperkt het risico op hoefbevangenheid. Nutraxin is verkrijgbaar via je dierenarts.